posters

This material is dispayed in didactic posters in our center.

"Lazima tuchukue hatua kwa upana zaidi, kwa ukamilifu zaidi, katika nyanja nyingi, ili kupata afya ya sayari yetu ambayo maisha yote hutegemea. Asili hutulisha nguo, hukata kiu, hutokeza oksijeni, hutengeneza utamaduni wetu na imani zetu, na kutengeneza utambulisho wetu.”

UN Secretary-General António Guterres 

HAPO ZAMANI ZA KALE
historia ya Ngezi

Karne ya 11-14


Maeneo yanayozunguka msitu wa Ngezi yamekaliwa kwa muda mrefu sana na Waarabu au Waajemi waliowahi kuishi. Mabaki ya misikiti na makaburi katika eneo hilo yanaanzia karne ya 11-14. Baadhi ya miundo inaonekana kutumika kama makao makuu na Waarabu au Waajemi ambao waliishi hapa zamani  

1923

Mpango wa kwanza wa usimamizi 

Mataifa ya kikoloni ya Uingereza yaliandaa mpango wa kwanza wa hesabu (takwimu za msitu Ngezi) na usimamizi uliolenga matumizi  ya kibiashara ya  bidhaa za misitu

1957

Biashara ya Joshi

Mfanyabiashara wa kihindi alieitwa V.R.Joshi aliweka machine ya kupasulia mbao katika msitu na kuanza kupasua miti ya mbao yenye thamani (kama vile misaji) na kusafirisha Kwenda India na sehemu nyengine za Asia


1959

Msitu wa hfadhi

Uvunaji wa misitu ulifikia kikomo NgeziIlipotangazwa kuwa ni msitu wa hifadhi. Mpango wa kujaza mapengo katika sehemu mbali mbali za msitu ambapo ulikuwa umekatwa ulifanyika, na kundi la misisi katika mwaka 1963

1964

Serikali ya kikoloni Ilipunduliwa na Serikali ya Zanzibar ikataifisha mashine ya kukatia mbao

1959

Uvunaji ulisimamishwa rasmi

Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar ilitambua umuhimu wa uhifadhi

1996

Mpango mpya wa usimamizi 

Mpango huo ulizingatia usimamizi endelevu wa rasilimali za msitu kupitia mashirikiano

2004

Eneo la msitu limepanuliwa ya kujumuisha Vumawimbi 

Hivi sasa

Msitu umepakana na bahari kaskazini na imezungukwa na vijiji 10 katika upande wa mashariki, magharibi, na kusini na una ukubwa wa hekta 2900.


MISITU MINGI KATIKA MSITU MMOJA
aina za msitu

Hifadhi ya msitu wa Ngezi inajumuisha aina 5 za misitu na aina 355 za mimea 

MSITU WA MAWENI

Msitu wa maweni unapatikana kwenye matumbawe yaliyopo rasi ya Tondooni. Spishi ya miti inayoonekana kwa wingi katika msitu huu ni  Mpilipili doria, Mjengo, Mkwaju, Mbambakofi, Mkunguni, Mpapai dume, Mgulele,  na Mchungwa mwitu. Idadi ya aina za miti inayopatikana katika msitu huu ni kubwa kama katika msitu mnene, lakini imetandaa kwa upana wa mita 8-15, na urefu wa mita 20-25. Udongo wake ni mweusi na una chembe ndogo ndogo za mawe na huitwa udongo wa mawe.

MSITU MNENE

Ni aina ya msitu wenye udongo wa mtifutifu unaopatikana sehemu ya Magharibi na katikati ya Hifadhi, miti inayopatikana kwa wingi katika msitu huu ni Mjoho, pamoja na miti mengine kama vile Mgulele na Mwavi. kivuli cha miti yake imetandaa na miti hii huwa na urefu wa mita30-40 pamoja na vigogo vinene ambavyo mtu mzima hawezi kuvikumbatia.

MSITU WA BWAWA

Msitu wa Unyevunyevu umefungwa na ukanda mwembamba, unaokadiriwa kuwa na upana wa 30-50m, kando ya msitu. Udongo wake ni matope na una mkusanyiko mkubwa wa kikaboni kuliko udongo wa msitu mnene.  Mitomondo jike na dume huunda safu ziilizosimama vizuri, matawi yake yametandaa kati ya mita 15-20 juu, ni mingi na imekaliana ingawa sio miti mingi ina upana wa zaidi ya sentimita 20. Ndani ya msitu unyevunyevu kuna madimbwi ambayo yametengeneza safu za miti ya mwale na baadhi ya miti ya aina ya Mpamba mwitu.

MSITU WA NDAAMBA

Sehemu ndogo za mikoko huonekana ndani ya eneo la msitu wa Ngezi. mikoko hii inaonekana zaidi katika ghuba ya mashariki ya rasi ya Tondooni (Mkia wa Ng’ombe) na sehemu nyingine inapoonekana ni msuka magharibi (machopezoni). Aina za mikoko zinazoonekana kwa wingi zaidi ni  Mchonga, Mkandaa mweupe, Msikundazi, Mtonga na machekechu.

MSITU WA MIKOKO

Aina hii ya msitu hupatikana katika sehemu ya kusini ya hifadhi na imezungukwa na msitu pande zote.

Ndaamba huunda safu safi zilizosimama vizuri, halikadhalika  Mzambarau samli, Mfuu na Mlangawa huonekana katika aina hii ya msitu kwa uchache.

Pia kuna mabwawa madogo ndani ya aina hii ya msitu ambayo pia huonekana kwa wingi. ukuwaji wa ndaamba ni wa haraka zaidi na huwa na urefu wa mita 1-2 tu.

PEMBA PEKEE: SPISHI ZETU TU

Jina la kiswahili: Chozi Mwalimu/Chozi Mgomba

English Name: Pemba Sunbird 

Jina la kisayansi: Nectarinia pembae

Dume ana rangi ya kijani kibichi juu na iliyokolea chini, akiwa na mkanda wa zambarau kwenye kifua. Jike ana rangi ya tofauti kulingana na mazingira, na nyusi iliyopauka na ukungu inayoteleza kwenye sehemu za chini na rangi ya manjano iliyokolea. Wanapatikana kisiwa cha Pemba peke yake, na huonekana kwenye makazi tofauti.Wimbo ni ndege wa kawaida wa Chozi (sunbird high-pitched jumble); pia inatoa simu za "tsik". 

Jina la kiswahili: Manja

English Name: Pemba White-eye

Jina la kisayansi: Zosterops vaughani

Ni ndege mdogo, mwenye umbo nyororo na sehemu yake ya chini ni ya manjano angavu, mgongo wa manjano ya mzeituni, manyoya meusi, na macho yake yamezungukwa na rangi nyeupe. wanapatikana karibuni maeneo yote ya kisiwa cha Pemba, ikiwa ni pamoja na bustanini, misituni, na mashambani. 

Credits: Lars Petersson

Macaulay Library at the Cornell Lab of Ornithology

Jina la kiswahili: Ninga wa Pemba

English Name: Pemba Green Pigeon

Jina la kisayansi: Treron pembaensis

Njiwa wa ukubwa wa kati, aliekoza ambaye ana mgongo wa kijani wa mzeituni na kichwa cha kijivu na sehemu za chini. Ndege huyu ni wa haraka na huruka moja kwa moja. Wakati mwingine huonekana akiwa mmoja pekee, ingawa mara nyingi zaidi katika vikundi vidogo. Aina hii inapatikana katika misitu, ukingo wa misitu, mashamba makubwa na vijijini, mara nyingi karibu na miti ya matunda. Spishi hii inatathminiwa kuwa inaweza kutoweka kwa sababu inakisiwa kuwa inapungua kwa kasi kutokana na upotevu wa makazi na uharibifu wa misitu, kutokana na mwenendo wa kilimo wa ndani kutoweka kwa miti ya mashambani na kuwa mashamba ya wazi. 

Credits: Poojan Gohil

Macaulay Library at the Cornell Lab of Ornithology

Jina la kiswahili: Kihodi

English Name: Pemba Scops-Owl

Jina la kisayansi: Otus pembae

Ni aina ya Bundi mdogo anaepatikana kisiwani Pemba pekee ambae anaishi katika makazi yenye majani mengi yakiwemo misitu, mashamba ya mikarafuu, mikoko na sehemu za misitu ambayo hutumika kama makaburi. Uchunguzi uliofanywa katika Hifadhi ya Msitu wa Ngezi unaonyesha kuwa idadi ya bundi ni kubwa katika msitu huo. Usambaaji wa spishi hii katika msitu wa Ngezi na katika maeneo mengine kisiwani Pemba unaweza kuchukuliwa kuwa wapo hatarini kutoweka. 

Credits: Alan Van Norman

Macaulay Library at the Cornell Lab of Ornithology

Jina la kiswahili: Paa wa Pemba

English Name: Pemba Blue Duiker

Jina la kisayansi: Cephalophus monticola pembae

Hii ni aina (spishi) adimu, walio kwenye hatari ya kutoweka na inayopatikana Pemba. Walikuwa wengi msituni, hata hivyo idadi yao imepunguzwa sana kwa kuwindwa na pengine kupoteza makazi. Mnamo mwaka wa 2005, Paa waliletwa tena katika msitu wa Ngezi katika msitu wa mawe na kijani kibichi (Msitu wa maweni) unaopatikana katika Rasi ya Tondooni. Saba kati yao walioletwa wanaume 2 na wanawake 5 ambao walikuwa wakifugwa kinyume cha sheria katika eneo la Pandani. Hakuna rekodi rasmi ya idadi yao lakini viashiria vyote vinaonyesha kuwa idadi yao inaongezeka. Paa wa Pemba hupatikana zaidi katika msitu mkuu mjini wingwi na msitu wa malilini huko Kangagani. Paa ni swala ambae huonekana kwa wingi wa mchana. Wakiume kwa kawaida huwa na uzito mdogo wastani wa kilo 4.6. kuliko wakike ambae ana uzito wa wastani wa kilo 5.4. Paa hula matunda, majani na uyoga.

Jina la kiswahili: Popo wa Pemba

English Name: Pemba flying fox

Jina la kisayansi: Pteropus voeltzkowi

Popo wa Pemba ni mmoja ya popo wakubwa wenye uzito wa gramu 500 na mabawa ya mita moja. Wana rangi ya kahawia na mabawa meusi. Popo hutokea katika koo ya hadi popo 1000 wanaoishi kwenye miti mirefu katika misitu, mashamba ya mikarafuu na maeneo ya kilimo. Pia hupatikana katika makaburi, hivyo basi hutengeza dhana ya kuwa wana uhusiano na mizimu ya kama ilivyoelezwa katika hadithi za kale. Popo hawa kwa kawaida hula matunda, na wakati wa njaa hula mbegu za mti wa mpira ambazo ni sumu inayowasababishia kifo. Aina hii ya mnyama iko hatarini kutoweka Ijapokua juhudi nyingi za uhifadhi zinaendlea kufanyika. Moja ya matatizo yaliyoelezwa na viongozi wa mashirika yasiyo ya kiserikali ya Kidlike (ambao lengo lao ni uhifadhi wa popo hawa) ni kwamba miti ya Migulele, ambayo ndiyo miti inayopendwa na popo wa aina hii, haionyeshi dalili nzuri ya kukuwa na kustawi vizuri. 

Jina la kiswahili: Ndaamba

English Name: Philipia Heath

Jina la kisayansi: Erica mafiensis (Philippia mafiensis) 

Aina hii imerekodiwa kutoka Visiwa vya Mafia na Pemba. Ingawa ina anuwai ndogo sana, spishi hii ya mwanzo inastahimili usumbufu, na ni thabiti au ikiwezekana kuongezeka kwa sasa. Ndaamba ni spishi ya kipekee inayotawala Pemba na kisiwa cha Mafia chenye urefu wa 1-3m. Ndaaba katika baadhi ya maeneo huchukua eneo pamoja na Mzambarau Samli ambayo inaweza kuonekana kwa wingi. Mahali palipo na madimbwi benki huwa na stendi za Rafia.

Jina la kiswahili: Mpapindi

English name: Pemba palm

Jina la kisayansi: Chrysalidocarpus pembanus / Dypsis pembanus

Ni aina ya mti unaofanana na mtende unaovutia, wenye ukubwa wa kati, na huwa mrefu hadi kufikia takribani mita 12, wenye vigogo vyembamba, laini, na vyenye pete. Ina rangi ya kijani kibichi, na majani yaliyotandaa hadi urefu wa 2.4m. Spishi hii imeenea katika sehemu mbali mbali kisiwani Pemba na haipatikani sehemu nyengine yoyote duniani. Mpapindi ni mojawapo ya aina (spishi) zipatazo ishirini za jenasi Chrysalidocarpus. Hifadhi ya Msitu wa Ngezi ni kitovu cha spishi hii ya Mpapindi, na huonekana kustawi kwa nguvu katika msitu Mnene, msitu wa mawe na kijani kibichi.

Jina la kiswahili: Mnanasi Mwitu

English Name: Wild Pineapple

Jina la kisayansi: Ananas pomosus Ver.

Aina hii ya spishi inapatikana Pemba pekee na kwa sasa inaonekana katika maeneo machache kisiwani. Katika hifadhi ya Msitu wa Asili wa Ngezi Vumawimbi spishi hii inaonekana katika maeneo mengi, haswa katika eneo la msitu wa unyevu na Karibu na Msitu wa Ndaamba (Phillipa Heathland). Miongo michache nyuma spishi hii ilikuwa ikionekana katika maeneo mengi msituni lakini kwa sababu ya uvamizi wa misitu kwa sababu ya kilimo na matumizi mengine ya ardhi ilisababisha kutoweka kwa Mmea huu. Matunda yanayozaliwa ni chakula na yalitumika kama ni miongoni mwa chakula katika kipindi cha njaa mwaka 1971-1972 kisiwani Pemba na yanaliwa hadi leo isipokuwa ni madogo kuliko Mananasi yanayopandwa. 

Jina la kiswahili: Mshubiri Mwitu

English Name: Pemba Aloe

Jina la kisayansi: Aloe pembana

Mshubiri Mwitu ya Pemba hutofautiana na spishi 

zingine kwa ukuaji wake na kuwa na mashada manene, 

rangi ya maua yake na ua lake ni refu zaidi.  Majani yake yana rangi ya kijani kibichi na yenye miba.

Mishubiri Mwitu inapatikana katika maeneo macjache sana. Aina hii ya mshubiri iligunduliwa mwaka wa 1995. Kwa sasa inatishiwa na uharibifu wa makazi, na ukusanyaji wa dawa za jadi.

UMUHIMU WA MISITU
Misitu hutupatia huduma zifuatazo

Misitu haijumuishi viumbe hai peke yake kama vile miti, wanyama, mimea na viumbe hai vingine bali pia viumbe visivo na uhai kama vile udongo, maji, hewa, na muundo wa ardhi. vyote hivi kwa pamoja vinaunda mfumo ikolojia wa msitu.

Msitu wa Ngezi ni miongoni mwa mifumo muhimu ya ikolojia, na wanadamu hupata faida nyingi kutoka katika msitu  huu. Faida hizi kwa pamoja huitwa huduma za ikolojia. Kwa pamoja zinatoa huduma za kiuchumi, kijamii na kimazingira kwa watu wanaozunguka msitu wa Ngezi.

Huduma za Utoaji

Msitu wa Ngezi hutoa bidhaa/malighafi mbalimbali au nishati kama vile chakula, maji, kuni, nishati ya mimea, dawa, na rasilimali nyinginezo kutoka misituni.


Huduma za Udhibiti

Msitu wa Ngezi hudhibiti usawa wa ikolojia. Kwa mfano, kusafisha na kudhibiti ubora wa hewa, kuzuia mmomonyoko wa udongo, na kudhibiti gesi joto. Viumbe hai kama vile ndege, panya na vyura, hufanya kazi kama vidhibiti asili na hivyo kusaidia katika kudhibiti wadudu na magonjwa. Kwa hivyo, mifumo ya ikolojia hufanya kazi kama vidhibiti.

Huduma za usaidizi

Msitu wa Ngezi hutoa makazi kwa aina tofauti za maisha, huhifadhi bioanuwai, mzunguko wa virutubisho,  na huduma nyingine za Kusaidia maisha duniani.

Huduma za kitamaduni

Hifadhi ya msitu wa asili wa Ngezi Vumawimbi hutupatia burudani, urembo (vivutio), huduma za kitamaduni, za kiroho nakadhalika. Aidha, hutoa faida kubwa za kiuchumi kupitia utalii.


JE, MSITU WA PEMBA WENYE BIOANUWAI NYINGI ZAIDI UKO SALAMA?
Hatari zinazoukabili msitu wa Ngezi

Shughuli nyingi za kibinadamu zinaweza kusababisha uharibifu wa msitu. Kwa mfano kupika bia za kienyeji na ufugaji wa nyuki  huweza kusababisha  moto katika msitu.

UKATAJI WA MITI

Miti hukatwa kwa lengo a kupata Mbao ambazo hutumika kujengea nyumba  ikiwa ni pamoja  a vibanda na samani. Miti  nayokatwa  sana ni mwavi, mvule, mbamba kofi, mkungu na Mkanja.


KUNI

Ni chanzo kikubwa cha nishati kinachotumika kupikia majumbani katika visiwa vya Pemba.

Vijiji vinavyozunguka msitu wa Ngezi hupata nishati hii kupitia msitu huu na lisilopendeza ni kwamba baadhi ya wanavijiji hukata miti badala ya kuokota matawi yaliyokauka. Ingawa, kutafuta kuni ni Marufuku kutokana na kanuni za hifadhi za msitu wa asili.

KUTOWEKA KWA SPISHI ZA MIMEA NA UJANGILI

Msitu wa Ngezi una wingi wa mimea, wanyama na aina nyingiza ndege ambao wameanza kupungua katika msitu wa Ngezi na pemba kwa ujumla. Baadhi ya spishi hizo za miti ni mjafari wa kipemba ambao hutumika zaidi kama mitishamba kwa ajili ya matibabu na nyingine ni miyale ambayo hutumika kusuka vikapu na mikeka. Wanyama wanaoindwa zaidi ni Ngawa, Tumbili na ndege kama salile na kwarara.

Mabadiliko ya tabia nchi yanapelekea ongezeko la joto duniani Ambalo linaathiri misitu ukiwemo msitu wa Ngezi.

KUINGIA KWA MAJI YA CHUMVI

Msitu wa Ngezi umepakana na bahari upande wa Kaskazini ambao una vijito vinavyotiririka ndani ya msitu na kupelekea maji ya chumvi kuzidi kiwango ambacho kinafurika kwenye ardhi na kusababisha uharibifu kwa mimea ya ardhini.

KUKAUKA KWA MABWAWA

Mabadiliko ya hali ya hewa yamesababisha kupungua kwa ujazo wa maji kwenye mabwawa na hatimaye kukauka kwa sababu ya athari ya ongezeko la joto. Athari hizi zimepelekea kutoweka kwa makazi ya biaonuai nyingi za mimea na wanyama na kuharibika kwa  mfumo  wa ikolojia